Operacja dofinansowana ze środków UE w ramach Schematu II Pomocy Technicznej
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Operacja realizowana przez Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli
Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Jednym z wydarzeń odbywających się w ramach Dnia Otwartych Dni Lubelskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Końskowoli 28 czerwca 2026 r. był panel dyskusyjny pt „Rolnictwo ekologiczne w świetle wyzwań rynkowych i środowiskowych”.
Celem panelu było zainicjowanie szerokiej debaty na temat aktualnych problemów i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego z udziałem przedstawicieli różnych środowisk zaangażowanych w rozwój sektora. Dyskusja miała na celu wymianę wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk. Panele dyskusyjne poprowadziła pani Beata Studzińska, ekspertka z ponad 30- letnim doświadczeniem w zakresie rolnictwa ekologicznego, certyfikacji i doradztwa technologicznego.
Pierwszy z paneli dyskusyjnych dotyczył stanu i perspektyw rozwoju rolnictwa ekologicznego w Polsce oraz analizy i promocji interwencji 8.11 oraz ekoschematów. W panelu udział wzięli: dr Jan Golba- Dyrektor Departamentu Rolnictwa Ekologicznego i Jakości Żywności Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, naukowiec i praktyk prowadzący gospodarstwo ekologiczne, dr inż. Dariusz Pomykała- kierownik Działu Rolnictwa Ekologicznego i Działań Rolno-Środowiskowo-Klimatycznych Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział Radom oraz pan Piotr Zieliński- wiceprezes Zarządu i Dyrektor Produkcji Gruppa Organic, największego w Polsce producenta i eksportera certyfikowanych jabłek ekologicznych. Dyskusja dotyczyła obecnego stanu rolnictwa ekologicznego w Polsce, odwołano się do danych liczbowych dotyczących ilości gospodarstw ekologicznych w Polsce, a także zajmowanej przez nie powierzchni w skali całego kraju. Dyrektor Golba omówił działania promocyjne, które podejmowane były w celu promocji systemu rolnictwa ekologicznego w przestrzeni medialnej. Mówiono o możliwościach pozyskania finansowania w ramach realizacji interwencji rolnictwo ekologiczne, o kolejnych perspektywach finansowych, które czekają nas po 2027 roku. Pan Dariusz Pomykała przedstawił rolę i możliwości doradztwa rolniczego w zakresie rolnictwa ekologicznego, odwołując się do podsumowanych już działań związanych z demonstracjami ekologicznymi, prowadzonymi w obiektach demonstracyjnych. Wskazał na wiele opracowań i narzędzi z jakich mogą korzystać doradcy i rolnicy ekologiczni. Pan Piotr Zieliński odwołał się szczególnie do problemów rynkowych związanych z kanałami sprzedaży produktów ekologicznych, które występują w Polsce. Omówił brak konsolidacji producentów ekologicznych i wynikający z tego brak jednolitych partii towarów, którymi można zarządzać. Ma to bezpośrednie przełożenie na możliwości sprzedaży dużych wolumenów produktów ekologicznych i pozyskiwanie nowych rynków sprzedaży.
Drugi z paneli dyskusyjnych dotyczył sprzedaży i marketingu produktów ekologicznych, przetwórstwa na poziomie gospodarstwa. W panelu udział wzięli: Beata Janowska- współwłaściciela wielokrotnie nagradzanego gospodarstwa ekologicznego „Pod Kasztanem”, laureatka konkursu Rolnik Roku Polska 2025 WWF, Monika Michalska- przedstawiciela Lubelskiej Kooperatywy Naturalnie, promotorka lokalnej żywności i krótkich łańcuchów dostaw oraz Artur Tymiński- współwłaściciel firmy Bioberry, jednego z czołowych europejskich producentów ekologicznych mrożonych owoców i warzyw. Dzięki zróżnicowanej grupie panelistów udało się omówić temat sprzedaży i marketingu z rożnych perspektyw. Pani Beata Janowska przedstawiała perspektywę sprzedaży produktów przetworzonych bezpośrednio z gospodarstwa, z wykorzystaniem sklepu internetowego. Omówiła wyzwania jakie stawiała, ale i nadal stawia przed nimi ta forma sprzedaży. Odniosła się również do ważnego aspektu marketingu i „zaistnienia” w mediach społecznościowych. W trakcie dyskusji pani Monika Michalska omówiła zasadę działania kooperatywy spożywczej, jako jednej z form sprzedaży, która sprawdza się w przypadku produktów ekologicznych. Pan Artur Tymiński z firmy BioBerry odniósł się natomiast do hurtowej sprzedaży produktów ekologicznych bezpośrednio do firm skupujących produkty ekologiczne. Podkreślił, że obecnie znaczna część produktów ekologicznych wyprodukowanych w Polsce jest przeznaczona na eksport, dlatego jest przestrzeń dla małych gospodarstw sprzedających swoje produkty lokalnie na utrzymanie się na rynku dzięki krótkim łańcuchom sprzedaży.
Trzeci panel dyskusyjny dotyczył odporności gospodarstw ekologicznych w kontekście postępującej zmiany klimatu- szanse i zagrożenia oraz praktyk regeneratywnych w gospodarstwach ekologicznych, ich wpływu na plonowanie i budowanie zasobności gleby oraz pozarolniczych funkcjach gospodarstwa odpowiedzialnych z zasoby naturalne. W dyskusji udział wzięli: dr hab. inż. Jerzy Kozyra, prof. IUNG-PIB- ekspert w zakresie zmian klimatu, monitoringu suszy oraz adaptacji rolnictwa do nowych warunków środowiskowych, Zbigniew Kałdonek- właściciel ekologicznego gospodarstwa warzywniczego, laureat Konkursu na Najlepsze Gospodarstwo Ekologiczne 2024 oraz ponownie pan Piotr Zieliński – Wiceprezes Zarządu i Dyrektor Produkcji Gruppa Organic. W tej części panelu prof. Jerzy Kozyra odniósł się szczególnie do postępujących zmian klimatu i konieczności dostosowania do nich obecnego rolnictwa. Omówiono temat problemu suszy rolniczej i monitoringu prowadzonego przez Instytut Upraw Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach. Paneliści zgodnie przyznali, że dostęp do wody w najbliższych latach będzie czynnikiem najbardziej limitującym produkcję rolniczą. Szeroko rozmawiano o konieczności retencji wody jako działania mającego na celu adaptację do zmiany klimatu. Oprócz tematu suszy poruszono jednak też problemy związane z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, coraz częściej występującymi w naszej strefie klimatycznej. Pan Zbigniew Kałdonek i pan Piotr Zieliński omówili swoje obserwacje związane ze skutkami niekorzystnych zjawisk pogodowych. W kontekście odporności szczególnie podkreślali rolę międzyplonów w rolnictwie ekologicznym, utrzymywania okrywy glebowej oraz ograniczania zabiegów uprawowych. Wnioskiem z dyskusji było stwierdzenie, ze wszystkie zabiegi mające na celu okrycie gleby i jej wzbogacenie w materię organiczną są inwestycją nie tylko w bieżący sezon, ale przede wszystkim na kolejne lata.
Panel dyskusyjny pt. „Rolnictwo ekologiczne w świetle wyzwań rynkowych i środowiskowych” był znakomitą okazją do rozmowy o obecnych problemach rolnictwa ekologicznego ale i o perspektywach, które czekają ten sektor. Niewątpliwie przed nami wiele wyzwań zarówno związanych z rynkiem, ale także z niestabilnymi warunkami pogodowymi. Jednak mimo licznych przeciwności ekonomicznych i organizacyjnych sektor ten posiada znaczący potencjał rozwojowy i doskonałą bazę w postaci wiedzy, którą już dziś możemy wykorzystać.
Dominika Jałocha
Martyna Próchniak
